ARKEOLOJİ NEDİR?

Cevapla
HayatAğacı
DeFiNeLeRiM MüDaViMLeRi
DeFiNeLeRiM MüDaViMLeRi
Mesajlar: 10611
Kayıt: 15 Şub 2010, 12:19

ARKEOLOJİ NEDİR?

Mesaj gönderen HayatAğacı » 03 Mar 2010, 22:26

Arkeoloji Nedir: İlk akla gelen bilimsel olarak kazı bilimidir. Arkeoloji, geçmişte yaşamış uygarlıkları, yazılı ve yazısız belgelerle birlikte, mimari kalıntılara ve maddi kalıntılara bakarak inceleyen bilim dalıdır. Aslında Arkeoloji; “ Biraz hayal, biraz masal ve en önemlisi de geçmişteki gerçeklerin yoğrulması sonucu ortaya çıkan sentezin” adıdır dense yanlış olmaz.

Arkeoloji ile ilgili tanımları çoğaltmak mümkündür. Örneğin;Eski zamanlardan kalma örenleri, anıtları, sanat eserlerini,ve her türlü eşyayı araştırma, bulma inceleme, yorumlayıp açıklama bilimidir.

Arkeoloji kaybolmuş insanlığın toplumların bilimidir.

Arkeoloji bize, geçmişte yaşamış insanların kullanmış olduğu araç gereçleri, sanatını, yaşam tarzını, düşünce yapısının, uygarlığa uzanan yolda katettiği mesafeleri anlatır.

Arkeoloji 1840’lara kadar zengin ve maceracı antika meraklılarının, amatör saat tarihçilerinin, jeologların ve define meraklılarının bir hobisiydi. Zamanla arkeoloji bilim haline dönüştükten, fizik, kimya, botanik, jeoloji, paleontoloji, antropoloji, ekoloji, tarih, coğrafya v.s. gibi bilim dallarından yararlanarak geçmişe ışık tutmaya başlamıştır.

Arkeoloji, geçmiş hakkındaki yorumlarında, geçmiş yaşamı yeniden canlandırmaya çalışırlar. Yani; günümüzdeki insanın doğumundan ölümüne kadar geçirdiği evreleri göz önünde bulundurarak geçmişe uyarlamaya çalışır ve yorum yapar.


ARKEOLOJİYE YARDIMCI KÜLTÜR VE DOĞA BİLİMLERİ

Arkeolojiye yardımcı bilimlerden bazılarını maddeler halinde kısaca açıklayalım:

1. Tarih: Arkeoloji ve tarih bilimi karşılıklı birbirine yardımcı olmaktadır. Arkeoloji, tarih bilimine buluntu ve yorumlarıyla , tarih bilimi de neden ve sonuçlarla, yorumlarla arkeoloji bilimine katkı sağlar.
2. Coğrafya: Coğrafya bilimi arkeolojiye yeryüzünün şekli, arazi yapısı gibi konularda yardımcı olmaktadır.
3. Jeoloji: Yerbilimi olan jeoloji, toprağın yapısı, değişimi gibi konularda yardımcı olmaktadır.
4. Antropoloji: İnsan bilimi olan antropoloji, kazılardan çıkan insan iskeletlerini inceler, insan ırkının belirlenmesinde arkeolojiye yardımcı olur.
5. Epigrafya: Taş, metal ve çeşitli nesneler üzerindeki eski yazıları inceleyen bilim dalıdır epigrafi,
6. Palografya: Taşlardan başka nesneler üzerine yazılan şekil ve yazı metinlerini inceleyerek arkeoloji bilimine yardımcı olur.
7. Toponomi: Yer adları bilimidir.
8. Nümizmatik: Nümizmatik para, sikke bilimidir.
9. Kronoloji: Kronoloji bir zamanlama, bir tarihleme bilimidir. Bunun yanı sıra değişik takvimlere göre verilen tarihleri günümüz takvimine uyarlar.
10. Sigillografi: Mühür bilimidir.
11. Heraldik: Armaları inceleyen bilim dalıdır.
12. Kriptografi: Bir yazıdaki gizli anlamları bulmak için çalışan bilim dalıdır.
13. Etnoloji – Etnografya: İnsanların etnik, ırki kökenini, özellik ve farklılıklarını araştıran bir bilimdir.
14. Filoloji: Dil bilimidir. Metinleri yorumlayarak arkeolojiye yardımcı olurlar.

Arkeolojiye yardımcı bilimleri daha da genişletmek mümkündür. Aslında hemen hemen bütün bilim dalları arkeolojiye yardımcı olmaktadır.

ARKEOLOJİNİN TARİHİ



Arkeolojik araştırmaların başlangıç tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte, eski devirlerde de geçmişin izlerinin merak edildiği ve araştırıldığı bir gerçektir. Eski Yuna ve Roma tarihçi, edebiyatçı ve filozoflarının eserlerinin bazılarında eski eserlerin tarif ve tasvirini yapmışlardır. İliada ve Odysseia’nın yazarı HOMEROS (M.Ö.9. Y.Y) ‘u Arkeolojinin babası olarak sayanlar vardır. Ayrıca Orta Doğunun geçmiş için kaynak olarak Kitab_ı Mukaddes bir kaynak kitap olmuştur. Arkeolojiye hizmet eden diğer tarihçi ve yazarlar; Tarihçi Thukyidides ( M.Ö.5.Y.Y), Strabon, Lukianos, Athenaios, Plutarkhos ve Pausanias sayılabilir.



Tarihçi ve gezgin Herodotos (M.Ö.5. YY), filozof Aristoteles (M.Ö. 382 – 320), tarihçi Ksenofon (M.Ö. 429 – 355), Anabasis (M.S.2.y.y), Pausanias (M.S.2. y.y), Strabon (M.S.2. y.y) Yunan şehir ve yapıları, heykelleri, resimleri hakkında ayrıntılı bilgi vererek arkeolojinin temellerini atmışlardır. Bunlar gibi birçok ünlü yazar ve gezgin sayılabilir.

DÜNYA’ DA ARKEOLOJİ ‘ NİN TARİHSEL GELİŞİMİ

Arkeoloji bilim olarak değerini Rönesansla, koleksiyoncu ve gezginler aracılığıyla kazanmaya başlamıştır. Gezgin ve koleksiyoncuların topladıkları eserleri araştırmacılara sunmuş ve onları sergilemişler. Arkeolojinin bilim olarak gelişimine katkıda bulunmuşlardır.

Andrea Palladio (1508 – 1580 ) Romada keşfettiği mimarlık eserlerine ilgi çekmesi, 1709 – 1715 yıllarında, M.S. 79 yılında Vezüv Yanardağı’nın lavları altında kalan Herculaneum antik kentinde, Avusturyalı General Prince d’Elboeuf ilk kazıların örneklerini vermişlerdir. Winckelmann (1717 1768 ) “ Geshicte der Kunts des Alterthums” (1793) adlı eseriyle arkeolojinin kurucusu olmuştur. Bunlar gibi bir çok gezgin ve bilgin ismi sayabiliriz.


ÜLKEMİZDE ARKEOLOJİK ARAŞTIRMALARIN TARİHSEL GEÇMİŞİ

Anadolu tarihsel ve kentsel zenginliği ile nedeniyle 16. yüzyıldan itibaren yabancı gezginlerin ilgisini çekmiş. 1764 ‘ de Societa di Dilettanti’ nin desteğiyle Roma ve Yunan kalıntılarının incelenmesi amacıyla geziler düzenlenmiş.[12] 19. y.y’ lın ilk yarısında ise kazılara başlanmış Alman Schultz Doğu Anadolu’ da (1827), Fransız Charles Texier Hattuşaş ‘(1834) ta, W.Hamilton Alacahöyük’ te (1835) ilk araştırmaları gerçekleştirmişlerdir. Daha sonra Avrupa’dan bir çok araştırmacı gelerek Anadolu’ nun değişik yörelerinde araştırma ve kazılar yapmışlardır, halen de yapmaktadırlar.

İlk Türk Müzesi 1846 yılında, Ayasofya Camisi’ nin arkasında bulunan Aya İrini ( Hagia İrene ) Kilisesi içinde kurulmuştur. 1868 yılında Müze-i Hümayun adını almıştır. Aralıklarla devam eden müze çalışmalarında 1881 yılına kadar yabancı uzmanlar müdürlük yapmışlardır. 1881 yılında ise ressam ve sanat tarihçi Osman Hamdi Bey Müze-i Hümayun Müdürlüğüne atanmıştır. Osman Hamdi Bey Türk Müzeciliğini geliştirmiş ve Türk araştırmacılarının önünü açmıştır. Artık yabancı üniversitelerle birlikte ülkemiz üniversitelerinin yaptığı bir çok kazı halen devam etmektedir.



ARKEOLOJİNİN ARAŞTIRMA ALANLARI



Arkeolojinin araştırma alanlarına toprak üstündeki, altındaki ve sus altındaki bütün insan, kültür ve uygarlık kalıntıları girmektedir. Mağara yerleşmeleri, göl ve nehir yerleşmeleri, düz arazi yerleşmeleri, höyükler, akropoller, nekropoller, tümülüsler, höyükler, kaya mezarları, megalit ve kromlekler olarak saymak mümkündür.



1. Mağaralar: İlk insanlar, vahşi hayvanlardan ve soğuktan korunmak için ilk önce kaya kovukları ve mağaraları kullanmışlardır. Bu tip yerlerde insanlarla birlikte hayvan kalıntılarına da rastlamak mümkündür. Mağaralarda rastlana kalıntıları sıralayacak olursak; insan ve hayvan kemikleri, meyve çekirdekleri ile taş, kemik, fildişi ve boynuzdan yapılmış silahlar, süsü eşyaları ve sanat eserleridir.

2. Göl Ve Nehir Yatağı Yerleşmeleri: Mağara ve kovuklardan çıkan insanlar nehir ve göl kenarları ve içlerinde yerleşmeye başladılar. Göl içlerinde kazıklar üzerine kıyıya yakın yerlere ev kuran insanlar, kıyılarda düz ve ağaçlık yerleri tercih etmişlerdir. Bu dönemde insanlar yine toplayıcılık ve avcılıkla yaşamlarını idame ettirmektedirler.

3. Düz Arazi Yerleşmeleri: Bu tür yerleşmelerde özellikle savunma ön plana çıkmış ve surlarla çevrilmiştir. Yüksek tepelerde sağlam yapılı surlarla çevrili yerlerde idare kısmı, sur dışında ovada ise halk yaşardı.

4.Höyükler: Tell, tepe, höyük ve hüyük aynı anlamda kullanılan kelimelerdir.Höyükler, eski zamanlardan beri gelen şehir kalıntılarından meydana gelen tepelerdir. Ya da, eski yerleşmelerin yıkılması veya yıkımı sonucu, onların kalıntılarıyla oluşmuş doğal olmayan tepeciklerdir. Neolotik Çağ öncesinde höyüklere rastlanmaz. Çünkü insanlar Neolotik Çağdan başlayarak toprağa bağımlı yerleşmeler oluşturmuşlardır.

5.Akropoller: Akropoller, yüksek savunulması kolay olan tepeler üzerine yapılan kaleiçi kentler veya kent bölümleridir. Daha çok bu yerleşmelerde, yönetici krallığa ait çeşitli sosyal, siyasal ve dinsel yapılar bulunur.

6.Tümülüsler: Yer altı mezar odasının üzerini örten toprak yığınından oluşan yapay tepe.[18] Özellikle, kral, kraliçe, prens ve prenslere ait yığma anıt mezarlardır. Tümülüs geleneğinin ilk örneğini Anadolu’ ya Frigler getirmiştir. Lydialılar, Grekler ve Romalılar devam ettirmiştir.

7.Nekropoller: Kelime anlamı, ölüler kenti demektir.Kent dışında yer alan mezarlılardır.Neolotik, Kalkolitik, Bakırçağı, ve Tunç Çağlarında şehir dışı mezarlık yoktur. Ölüler evlerin içine, ocak, eşik önüne, bazen evin dışında, evin önüne , sokak arasına gömülürler


Allah'ın sana verdiğinden (O'nun yolunda harcayarak) ahiret yurdunu gözet, ama dünyadan da nasibini unutma! Allah'ın sana ihsan ettiği gibi, sen de (insanlara) iyilik et. Yeryüzünde bozgunculuğu arzulama. Şüphesiz ki Allah, bozguncuları sevmez.(Kasas 77)

yaptığımız tüm yorumlar, ya yasal Kazı Öncesi araştırlamarı Esas alarak, yada bilgilenmek amaçlı araştırmaları Esas alarak, yapmaktayız ... LÜTFEN !!! kaçak kazılardan uzak duralım.

gemimen
DEFİNELERİM ÜYESİ
DEFİNELERİM ÜYESİ
Mesajlar: 2
Kayıt: 31 Eki 2010, 02:39

Re: ARKEOLOJİ NEDİR?

Mesaj gönderen gemimen » 01 Kas 2010, 11:19

tesekkur

Kullanıcı avatarı
EsRaReNGiZ
Yönetici
Yönetici
Mesajlar: 2944
Kayıt: 18 Haz 2010, 08:29

Re: ARKEOLOJİ NEDİR?

Mesaj gönderen EsRaReNGiZ » 01 Kas 2010, 11:34

hocam bu güzel bilgiler için teşekkürler :gül
Bilki verdiin senindir, insanoğlu karnına tapar, Kişi mezara girdiğinde kalan mal başkasınındır. Kaşgarlı Mahmut

Yaptığımız tüm yorumlar, ya yasal Kazı Öncesi araştırlamarı Esas alarak, yada bilgilenmek amaçlı araştırmaları Esas alarak, yapmaktayız ...
LÜTFEN KAÇAK KAZILARDAN UZAK DURALIM

Resim

seyhani
DEFİNELERİM ÜYESİ
DEFİNELERİM ÜYESİ
Mesajlar: 107
Kayıt: 03 Eki 2010, 21:17

Re: ARKEOLOJİ NEDİR?

Mesaj gönderen seyhani » 01 Kas 2010, 18:05

:gül :tsk
40 geceden sonra 40 milyon sabah gorecek gucteyiz zayifiz sanma...


Kullanıcı avatarı
PANORMOS
DEFİNELERİM ÜYESİ
DEFİNELERİM ÜYESİ
Mesajlar: 1678
Kayıt: 11 Haz 2010, 11:15

Re: ARKEOLOJİ NEDİR?

Mesaj gönderen PANORMOS » 01 Kas 2010, 23:04

ustad emeğine sağlık.... :tsk
ASGARİ OKUYAN, ASGARİ ÜCRETE TALİM EDER...

Kullanıcı avatarı
ErAy
DEFİNELERİM ÜYESİ
DEFİNELERİM ÜYESİ
Mesajlar: 647
Kayıt: 17 Oca 2011, 10:01
Konum: sakarya

Re: ARKEOLOJİ NEDİR?

Mesaj gönderen ErAy » 08 Haz 2011, 10:21

Arkeoloji deyınce aklına ılk gelen şeyin DEFİNE olanların okuması dılegıyle... :tsk :tsk :tsk ... :gül
" Asıl yetimler anadan babadan değil ilim ve ahlaktan yoksun olanlardır..." Hz. Ali (R.A)''

===============>LÜTFEN KAÇAK KAZILARDAN UZAK DURALIM<===============

Resim

muratsal
DEFİNELERİM ÜYESİ
DEFİNELERİM ÜYESİ
Mesajlar: 26
Kayıt: 22 Kas 2012, 15:08

Re: ARKEOLOJİ NEDİR?

Mesaj gönderen muratsal » 22 Kas 2012, 15:33

tekekkürler .
harita uygulamalarım http://haritaaraci.com/

Cevapla

“ARKEOLOJİ BİLİMİ” sayfasına dön